Cranendonck
Cranendonck is een gemeente in de provincie Noord-Brabant, ten zuiden van Eindhoven en deel van de Metropoolregio Eindhoven. De hoofdplaats is Budel. De gemeente telt ongeveer 21.000 inwoners op ruim 78 km².
Cranendonck bestaat uit de dorpen Budel, Maarheeze, Budel-Schoot, Soerendonk, Budel-Dorplein en Gastel. Budel is met ruim 9.500 inwoners het grootst en herbergt het gemeentehuis; Maarheeze telt ongeveer 5.100 inwoners. Samen vormen ze een landelijk, katholiek Brabants gebied aan de grens met België, met de A2 door het noorden.
De naam Cranendonck is historisch en slaat op het gebied rond Budel en Maarheeze. Willem I van Cranendonck liet tussen Maarheeze en Soerendonk een kasteel bouwen waarvan de naam is afgeleid van kraanvogel (kraan) en heuvel (donk). Het werd het bestuurlijk centrum van de buurtschappen.
De oudste geschriften over het gebied gaan terug tot Karel de Grote, die bevestigde dat zijn grootvader Pepijn de Middelste bezittingen te Budel had geschonken aan de abdij van Chèvremont bij Luik. In 947 volgde de schenking van de Budelse kerk met de tienden aan hetzelfde klooster, en in 972 kwamen de goederen in handen van het Mariakapittel te Aken.
Tegenwoordig is Cranendonck een gemeente waar landelijk wonen, landbouw en enkele industriële bedrijven samengaan, met een duidelijk Brabants karakter.